सोमेश्वर रिपोर्टर टीम-----
पुणे : प्रतिनिधी
ज्येष्ठ समाजवादी विचारवंत, गांधीवादी कार्यकर्ते, लेखक आणि युवकांचे प्रेरणास्थान असलेले डॉ. कुमार सप्तर्षी यांचे शनिवारी पुण्यात निधन झाले. ते ८५ वर्षांचे होते. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्राच्या सामाजिक, राजकीय आणि वैचारिक क्षेत्रावर शोककळा पसरली असून, समाजवादी आणि गांधीवादी चळवळीतील एक महत्त्वाचा आवाज कायमचा हरपला आहे.
डॉ. सप्तर्षी यांना मधुमेहाचा त्रास होता. शनिवारी सकाळी अचानक प्रकृती अस्वस्थ झाल्याने त्यांना पुण्यातील एरंडवणे येथील जोशी रुग्णालयात तातडीने दाखल करण्यात आले. मात्र, उपचार सुरू होण्यापूर्वीच डॉक्टरांनी त्यांना मृत घोषित केले. त्यांच्या निधनाची बातमी समजताच विविध क्षेत्रांतील मान्यवर, सामाजिक कार्यकर्ते, राजकीय नेते आणि त्यांच्या असंख्य अनुयायांनी शोक व्यक्त केला.
समाजवादी विचारसरणीचा प्रसार आणि समाजपरिवर्तनासाठी आयुष्यभर कार्य करणाऱ्या डॉ. सप्तर्षी यांनी युवकांना संघटित करण्याच्या उद्देशाने 'युवक क्रांती दल (युक्रांद)' या संघटनेची स्थापना केली. युक्रांदच्या माध्यमातून त्यांनी हजारो तरुणांमध्ये सामाजिक जाणीव, लोकशाही मूल्ये आणि परिवर्तनवादी विचारांची प्रेरणा रुजवली.
डॉ. सप्तर्षी हे प्रभावी लेखक, अभ्यासू विचारवंत आणि ओजस्वी वक्ते म्हणूनही परिचित होते. समाजातील विषमता, अन्याय, भ्रष्टाचार आणि लोकशाही मूल्यांच्या ऱ्हासाविरोधात त्यांनी सातत्याने आवाज उठवला. महात्मा गांधी, जयप्रकाश नारायण आणि समाजवादी विचारधारेचा प्रभाव त्यांच्या कार्यात स्पष्टपणे दिसून येत होता. ग्रामीण विकास, शैक्षणिक सुधारणा, युवकांचे सक्षमीकरण आणि लोकशाही हक्कांसाठी त्यांनी अनेक आंदोलने व जनचळवळींमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला. त्यांच्या लेखनातून, व्याख्यानांतून आणि सार्वजनिक जीवनातून अनेक पिढ्यांना वैचारिक दिशा मिळाली.
डॉ. कुमार सप्तर्षी यांनी विविध पुस्तके, लेख आणि भाषणांद्वारे समाजातील ज्वलंत प्रश्नांवर भाष्य केले. समाजकारणाकडे पाहण्याचा त्यांचा व्यापक आणि परिवर्तनवादी दृष्टिकोन युवकांसाठी नेहमीच प्रेरणादायी ठरला. त्यांच्या निधनामुळे महाराष्ट्राने एक अभ्यासू समाजचिंतक, संवेदनशील लेखक, निष्ठावान गांधीवादी आणि समाजपरिवर्तनासाठी आयुष्यभर झटणारा लढवय्या कार्यकर्ता गमावला आहे. त्यांच्या पश्चात कुटुंबीय, सहकारी, युक्रांदचे कार्यकर्ते आणि मोठा चाहतावर्ग आहे.
डॉ. कुमार सप्तर्षी यांच्या पार्थिवावर पुण्यात अंत्यसंस्कार करण्यात येणार असून, त्याबाबतचा तपशील कुटुंबीयांकडून लवकरच जाहीर करण्यात येणार आहे.
